पर्यावरणपूरक कापडांची व्याख्याही संकल्पना खूप व्यापक आहे, आणि याचे कारण कापडांची विस्तृत व्याख्या हे देखील आहे. सर्वसाधारणपणे, कमी-कार्बन उत्सर्जन करणारे, ऊर्जा-बचत करणारे, नैसर्गिकरित्या हानिकारक पदार्थांपासून मुक्त, पर्यावरणपूरक आणि पुनर्वापर करता येण्याजोगे कापड हे पर्यावरणपूरक मानले जाऊ शकते.
पर्यावरणपूरक कापडत्यांची ढोबळमानाने दोन श्रेणींमध्ये विभागणी करता येते: दैनंदिन पर्यावरणपूरक कापड आणि औद्योगिक पर्यावरणपूरक कापड.
औद्योगिक पर्यावरणपूरक कापड हे पीव्हीसी, पॉलिस्टर फायबर, ग्लास फायबर इत्यादी अजैविक अधातू पदार्थ आणि धातू पदार्थांपासून बनलेले असते, ज्यामुळे प्रत्यक्ष वापरात पर्यावरण संरक्षण, ऊर्जा बचत आणि पुनर्वापर हे परिणाम साधता येतात.
कोणत्या प्रकारचेजीवन-अनुकूल कापड आहेत का?
१. पुनर्चक्रित पॉलिस्टर कापड
आरपीईटी (RPET) कापड हा एक नवीन प्रकारचा पुनर्चक्रित आणि पर्यावरणपूरक कापड आहे. त्याचे पूर्ण नाव 'रिसायकल्ड पीईटी फॅब्रिक' (पुनर्चक्रित पॉलिस्टर कापड) आहे. याचा कच्चा माल म्हणजे आरपीईटी धागा, जो पुनर्चक्रित पीईटी बाटल्यांपासून गुणवत्ता तपासणी, विलगीकरण-कापणी-ओढणी, शीतलीकरण आणि संकलन या प्रक्रियांमधून बनवला जातो. हे सामान्यतः 'कोक बाटली पर्यावरण संरक्षण कापड' म्हणून ओळखले जाते. या कापडाचा पुनर्चक्रीकरण आणि पुनर्वापर केला जाऊ शकतो, ज्यामुळे ऊर्जा, तेलाचा वापर वाचतो आणि कार्बन डायऑक्साइडचे उत्सर्जन कमी होते. पुनर्चक्रित आरपीईटी कापडाच्या प्रत्येक पौंडामुळे ६१,००० बीटीयू (BTU) ऊर्जेची बचत होते, जे २१ पौंड कार्बन डायऑक्साइडच्या समतुल्य आहे. पर्यावरणपूरक रंगाई, पर्यावरणपूरक लेपन आणि कॅलेंडरिंगनंतर, हे कापड एमटीएल (MTL), एसजीएस (SGS), आयटीएस (ITS) आणि इतर आंतरराष्ट्रीय मानकांच्या तपासणीतही उत्तीर्ण होते. यामध्ये थॅलेट्स (6P), फॉर्मल्डिहाइड, शिसे (Pb), पॉलीसायक्लिक ॲरोमॅटिक हायड्रोकार्बन्स, नॉनकिफेन आणि इतर पर्यावरण संरक्षण निर्देशकांनी नवीनतम युरोपियन पर्यावरण संरक्षण मानके आणि नवीनतम अमेरिकन पर्यावरण संरक्षण मानके गाठली आहेत.
सेंद्रिय कापूस हा सेंद्रिय खते, कीड व रोगांचे जैविक नियंत्रण आणि नैसर्गिक शेती व्यवस्थापन वापरून कृषी उत्पादनात तयार केला जातो. रासायनिक उत्पादनांना परवानगी नाही. बियांपासून ते कृषी उत्पादनांपर्यंत, सर्व काही नैसर्गिक आणि प्रदूषणमुक्त असते. आणि विविध देशांनी किंवा WTO/FAO ने जारी केलेल्या "कृषी उत्पादनांसाठी सुरक्षा आणि गुणवत्ता मानकां"ना मापन मापदंड मानून, कापसामधील कीटकनाशके, जड धातू, नायट्रेट्स, हानिकारक जीव (सूक्ष्मजीव, परजीवींची अंडी इत्यादींसह) यांसारख्या विषारी आणि हानिकारक पदार्थांचे प्रमाण मानकात नमूद केलेल्या मर्यादेत नियंत्रित केले जाते आणि त्याला व्यावसायिक कापूस म्हणून प्रमाणित केले जाते.
३. रंगीत सुती
रंगीत कापूस हा एक नवीन प्रकारचा कापूस आहे, ज्यामध्ये कापसाच्या तंतूंना नैसर्गिक रंग असतात. नैसर्गिक रंगीत कापूस हे आधुनिक जैव-अभियांत्रिकी तंत्रज्ञानाने विकसित केलेले एक नवीन प्रकारचे वस्त्र साहित्य आहे, आणि कापूस उघडल्यावर त्याच्या तंतूंना नैसर्गिक रंग असतो. सामान्य कापसाच्या तुलनेत, तो मऊ, हवादार, लवचिक आणि परिधान करण्यास आरामदायक असतो, म्हणून त्याला उच्च दर्जाचा पर्यावरणपूरक कापूस असेही म्हटले जाते. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तो शून्य प्रदूषण (Zeropollution) म्हणून ओळखला जातो. सेंद्रिय कापसाला लागवड आणि विणकाम प्रक्रियेदरम्यान त्याची नैसर्गिक वैशिष्ट्ये टिकवून ठेवावी लागत असल्यामुळे, सध्याचे रासायनिकरित्या संश्लेषित केलेले रंग त्याला रंगवू शकत नाहीत. केवळ पूर्णपणे नैसर्गिक वनस्पतीजन्य रंगांनीच त्याला रंगवता येते. नैसर्गिकरित्या रंगवलेल्या सेंद्रिय कापसामध्ये अधिक रंग उपलब्ध असतात आणि तो अधिक गरजा पूर्ण करू शकतो. तज्ञांच्या मते, २१ व्या शतकाच्या सुरुवातीला कपड्यांसाठी तपकिरी आणि हिरवे रंग लोकप्रिय असतील. हे रंग पर्यावरण, निसर्ग, आराम आणि फॅशन ट्रेंड दर्शवतात. तपकिरी आणि हिरव्या रंगाच्या सुती कपड्यांव्यतिरिक्त, निळा, जांभळा, राखाडी, लाल, तपकिरी आणि इतर रंगांच्या कपड्यांचे प्रकार हळूहळू विकसित होत आहेत.
४. बांबू फायबर
बांबू फायबर यार्नचा कच्चा माल बांबू आहे, आणि बांबू पल्प फायबरपासून तयार केलेला स्टेपल यार्न हे एक हरित उत्पादन आहे. या कच्च्या मालापासून बनवलेल्या सुती धाग्याने तयार केलेल्या विणलेल्या कापडात आणि कपड्यांमध्ये कापूस आणि लाकडी सेल्युलोज फायबरपेक्षा स्पष्टपणे वेगळी वैशिष्ट्ये आहेत. अद्वितीय वैशिष्ट्ये: टिकाऊपणा, गुठळ्या न होणे, उच्च आर्द्रता शोषण आणि जलद वाळणे, उच्च हवा पारगम्यता, उत्कृष्ट ड्रेपेबिलिटी, गुळगुळीत आणि भरीव, रेशमासारखे मऊ, बुरशी, कीड आणि जीवाणूरोधक, परिधान करण्यास थंड आणि आरामदायक, तसेच सौंदर्य आणि त्वचेची काळजी घेण्याचा प्रभाव. उत्कृष्ट रंगाईची क्षमता, चमकदार चमक, चांगला नैसर्गिक जीवाणूरोधक प्रभाव आणि पर्यावरण संरक्षण, जे आरोग्य आणि आरामाचा ध्यास घेणाऱ्या आधुनिक लोकांच्या ट्रेंडला अनुरूप आहे.
अर्थात, बांबू फायबरच्या कापडाचे काही तोटेही आहेत. हे वनस्पतीजन्य कापड इतर सामान्य कापडांपेक्षा कमकुवत असते, ते लवकर खराब होते आणि त्याचा आकुंचन दर नियंत्रित करणेही कठीण असते. हे दोष दूर करण्यासाठी, बांबू फायबर सामान्यतः काही सामान्य फायबरसोबत मिसळले जाते. बांबू फायबर आणि इतर प्रकारच्या फायबरचे विशिष्ट प्रमाणात मिश्रण केल्याने, इतर फायबरचे गुणधर्म तर दिसतातच, पण बांबू फायबरच्या वैशिष्ट्यांनाही पूर्ण वाव मिळतो, ज्यामुळे विणलेल्या कापडाला नवीन वैशिष्ट्ये प्राप्त होतात. शरीराला घट्ट बसणारे कपडे विणण्यासाठी शुद्ध सूत आणि मिश्रित धागे (टेन्सेल, मोडल, घाम शोषून घेणारे पॉलिस्टर, निगेटिव्ह ऑक्सिजन आयन पॉलिस्टर, कॉर्न फायबर, कापूस, ॲक्रेलिक आणि इतर फायबर वेगवेगळ्या प्रमाणात मिसळून बनवलेले) हे अधिक पसंत केले जाणारे कापड आहे. सध्याच्या फॅशनमध्ये, बांबू फायबरच्या कापडापासून बनवलेले वसंत आणि उन्हाळ्यातील कपडे अधिक प्रभावी ठरतात.
पोस्ट करण्याची वेळ: १८ मार्च २०२३
