लेसहे एक आयातित कापड आहे. जाळीदार कापड, जे प्रथम क्रोशेने हाताने विणले गेले. युरोपियन आणि अमेरिकन लोक याचा वापर महिलांच्या पोशाखात, विशेषतः संध्याकाळच्या आणि लग्नाच्या पोशाखांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर करतात. १८ व्या शतकात, युरोपातील दरबार आणि उमराव पुरुष याचा वापर मनगटावरील कफ, गळ्याभोवती बांधायचा स्कर्ट आणि पायातील मोज्यांमध्येही मोठ्या प्रमाणावर करत असत.
लेसचा उगम
लेसची फुलासारखी रचना विणकाम करून नव्हे, तर सूत पिळून मिळवली जात असे. १६व्या आणि १७व्या शतकात युरोपमध्ये, धाग्याच्या गाभ्याच्या लेसच्या धाग्यांचा वापर हा वैयक्तिक कारागिरांसाठी उत्पन्नाचा स्रोत आणि उच्चभ्रू स्त्रियांसाठी वेळ घालवण्याचे एक साधन बनला होता. त्या काळात लेसची सामाजिक मागणी खूप मोठी होती, ज्यामुळे लेस विणणाऱ्या कामगारांना खूप थकवा जाणवत असे. ते अनेकदा बुरशीयुक्त तळघरात काम करत असत आणि तेथील प्रकाश मंद असल्यामुळे त्यांना फक्त चरखेच दिसत असत.
जॉन हीथकोट यांनी लेस लूमचा (१८०९ मध्ये पेटंट केलेले) शोध लावल्यापासून, ब्रिटिश लेस उत्पादन औद्योगिक युगात दाखल झाले. हे यंत्र अतिशय बारीक आणि नियमित षटकोनी लेसचा पाया तयार करू शकते. कारागिरांना फक्त या जाळीवर नक्षीकाम विणण्याची गरज असते, जी सहसा रेशमाची बनलेली असते. काही वर्षांनंतर, जॉन लीव्हर्स यांनी फ्रेंच जॅकवर्ड लूमच्या तत्त्वावर आधारित एक यंत्र शोधून काढले, जे लेसचे नमुने आणि लेसची जाळी तयार करत असे आणि त्यामुळेच नॉटिंगहॅममध्ये लेसची परंपरा प्रस्थापित झाली. लीव्हर्सचे यंत्र अतिशय गुंतागुंतीचे असून, त्यात ४०,००० भाग आणि ५०,००० प्रकारच्या रेषा आहेत, ज्यामुळे वेगवेगळ्या कोनांतून काम करणे आवश्यक होते.
आजही, काही अत्यंत उच्च दर्जाच्या लेस कंपन्या लीव्हर्स मशीनचा वापर करत आहेत. कार्ल मायरने लीव्हर्स लेस तयार करण्यासाठी जॅकॉर्डट्रॉनिक आणि टेक्स्ट्रॉनिक सारखी वार्प निटिंग मशीन सादर केली आहेत, परंतु ती अधिक किफायतशीर, उत्तम आणि वजनाने हलकी आहे.
रेयॉन, नायलॉन, पॉलिस्टर आणि स्पॅन्डेक्ससारखे लेसच्या पोशाखाचे धागे देखील लेसचे स्वरूप बदलतात, परंतु लेस तयार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या धाग्याची गुणवत्ता खूप चांगली असणे आवश्यक आहे, आणि विणकाम किंवा विणण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या धाग्यापेक्षा त्याचा पीळ जास्त असावा.
लेसचे घटक आणि वर्गीकरण
लेस बनवण्यासाठी मुख्य कच्चा माल म्हणून नायलॉन, पॉलिस्टर, सुती आणि रेयॉन वापरले जातात. त्यात स्पँडेक्स किंवा लवचिक रेशीम मिसळल्यास लवचिकता मिळवता येते.
नायलॉन (किंवा पॉलिस्टर) + स्पँडेक्स: एक सामान्य लवचिक लेस.
नायलॉन + पॉलिस्टर + (स्पँडेक्स): ब्रोकेड आणि पॉलिस्टरला वेगवेगळ्या रंगांनी रंगवून यापासून दोन रंगांची लेस बनवता येते.
पूर्ण पॉलिस्टर (किंवा पूर्ण नायलॉन): याचे सिंगल फिलामेंट आणि फिलामेंट असे वर्गीकरण करता येते, याचा वापर प्रामुख्याने लग्नाच्या पोशाखात केला जातो; फिलामेंट कापसासारखा प्रभाव निर्माण करू शकते.
नायलॉन (पॉलिस्टर) + कापूस: यातून विविध रंगछटा तयार करता येतात.
सर्वसाधारणपणे सांगायचे झाल्यास, बाजारातील लेसचे साधारणपणे केमिकल फायबर लेस, सुती कापडाची लेस, सुती धाग्याची लेस, भरतकाम केलेली लेस आणि पाण्यात विरघळणारी लेस या पाच प्रकारांमध्ये वर्गीकरण केले जाते. प्रत्येक लेसची स्वतःची वैशिष्ट्ये असून, त्यांचे वेगवेगळे फायदे आणि तोटे आहेत.
लेसचे सामर्थ्य आणि कमकुवतपणा
१. केमिकल फायबर लेस हा लेस फॅब्रिकचा सर्वात सामान्य प्रकार आहे, जो नायलॉन आणि स्पँडेक्सवर आधारित असतो. त्याचा पोत साधारणपणे तुलनेने पातळ आणि अधिक कडक असतो, त्वचेशी थेट संपर्क आल्यास थोडे टोचल्यासारखे वाटू शकते. परंतु केमिकल फायबर लेसचे फायदे म्हणजे त्याची कमी किंमत, अनेक नमुने आणि रंग, आणि ते मजबूत असून सहजासहजी तुटत नाही. केमिकल फायबर लेसचा तोटा हा आहे की ते फार काळ टिकत नाही, उच्च तापमानावर इस्त्री करता येत नाही, त्यात लवचिकता नसते आणि ते वैयक्तिक कपडे म्हणून वापरता येत नाही. आणि सर्वसाधारणपणे, केमिकल फायबर लेसच्या किमतीमुळे, ते बहुतेकदा स्वस्त कपड्यांमध्ये वापरले जाते, ज्यामुळे लोकांना ते 'स्वस्त' असल्याचा अनुभव येतो.
२. सुती लेस ही साधारणपणे सुती अस्तरावर सुती धाग्याने बनवलेली एक प्रकारची लेस असते, आणि नंतर सुती कापडाचा पोकळ भाग कापून टाकला जातो. सुती लेस हा देखील एक सामान्य प्रकार आहे, जो अनेक कपड्यांवर दिसतो, आणि त्याची लवचिकता साधारणपणे सुती कापडासारखीच असते. सुती लेसचे फायदे म्हणजे ती स्वस्त असते, सहज तुटत नाही, आणि उच्च तापमानातही इस्त्री करता येते व स्पर्शाला चांगली लागते. परंतु सुती लेसचे तोटे म्हणजे तिला सहज सुरकुत्या पडतात, तिचा आकार मर्यादित असतो आणि ती साधारणपणे फक्त पांढऱ्या रंगातच उपलब्ध असते. सर्वसाधारणपणे, जर तुम्हाला कमी किमतीची फायबर लेस वापरायची नसेल, तर सुती लेस हा एक चांगला पर्याय आहे.
३, सुती धाग्याची लेस, नावाप्रमाणेच, सुती धाग्यांनी विणलेली असते. सुती धाग्याची लेस विणण्यासाठी पूर्णपणे सुती धाग्यांचा वापर केला जात असल्यामुळे, ती साधारणपणे अधिक जाड असते आणि स्पर्शाला अधिक खडबडीत लागते. सुती धाग्याच्या लेसचे फायदे आणि तोटे हे सुती कापडाच्या लेससारखेच आहेत. सुती धाग्याची लेस ही साध्या कापडाच्या लेसपेक्षा थोडी अधिक आकारबद्ध असते, तिची किंमत थोडी जास्त असते आणि तिला सहज सुरकुत्या पडत नाहीत, परंतु ती जाड असल्यामुळे तिला घडी पडत नाही किंवा ती वाकत नाही. साधारणपणे, सुती धाग्याची लेस कपड्यांवर काही लहान लेसच्या स्वरूपात वापरली जाते आणि ती कमी लक्षात येते.
४, भरतकाम केलेली लेस ही सुती, पॉलिस्टर आणि इतर धाग्यांनी विणलेल्या जाळीच्या एका थरात लेसचा आकार विणून तयार केली जाते आणि नंतर बाह्यरेषा कापली जाते. अस्तर जाळीचे असल्यामुळे, जाळीच्या कडकपणानुसार तिचा स्पर्श बदलतो, परंतु सर्वसाधारणपणे, मऊ जाळीपासून बनवलेली मऊ भरतकाम केलेली लेस अधिक चांगली असते. वरील ३ प्रकारांच्या तुलनेत, भरतकाम केलेल्या लेसचा फायदा म्हणजे ती स्पर्शाला मऊ आणि गुळगुळीत असते, तिला सहज सुरकुत्या पडत नाहीत, तिला घड्या घालता येतात आणि तिची लवचिकता अधिक चांगली असते. भरतकाम केलेल्या लेसचा तोटा म्हणजे ती उच्च तापमानावर इस्त्री करता येत नाही, तिला आकार देणे कमी शक्य होते आणि ती सहज तुटते. सर्वसाधारणपणे, ज्या कपड्यांमध्ये मऊपणा आणि मटेरियलसाठी उच्च आवश्यकता असतात, जसे की स्कर्टचे अस्तर आणि अंतर्वस्त्रे, त्यांमध्ये प्रामुख्याने भरतकाम केलेल्या लेसचा वापर केला जातो.
५, पाण्यात विरघळणारी लेस ही पॉलिस्टर धाग्याने किंवा व्हिस्कोस लेसने बनवली जाते. अस्तर कागदावर लेसची नक्षी विणली जाते, आणि विणकाम पूर्ण झाल्यावर उच्च तापमानाच्या पाण्याने तो कागद विरघळवला जातो, ज्यामुळे फक्त लेसचा मुख्य भाग शिल्लक राहतो. म्हणूनच याला पाण्यात विरघळणारी लेस म्हटले जाते. वरील प्रकारच्या लेसपेक्षा पाण्यात विरघळणाऱ्या लेसमध्ये जास्त सुया वापरल्या जात असल्यामुळे, ती अधिक महाग असते. पाण्यात विरघळणाऱ्या लेसचा फायदा असा आहे की ती स्पर्शाला खूप चांगली, मऊ आणि गुळगुळीत, किंचित लवचिक, चमकदार, त्रिमितीय दिसते आणि तिचे अनेक मॉडेलिंग पॅटर्न्स बनवता येतात. पाण्यात विरघळणाऱ्या लेसचा तोटा असा आहे की तिची किंमत तुलनेने जास्त असते, ती तुलनेने जाड असते, तिला घडी घालणे सोपे नसते आणि उच्च तापमानात तिला इस्त्री करता येत नाही. सर्वसाधारणपणे, उत्तम कारागिरी आणि चांगल्या दर्जाचे कापड असलेल्या कपड्यांमध्ये प्रामुख्याने पाण्यात विरघळणारी लेस वापरली जाते आणि चांगल्या प्रतीच्या पाण्यात विरघळणाऱ्या लेसची किंमत प्रति मीटर अनेक किंवा अगदी शेकडो युआनपर्यंत पोहोचू शकते.
पोस्ट करण्याची वेळ: ०२-एप्रिल-२०२४
